متن صحبت‌های نماینده باهمستان در نشست «طرح ترافیک از منظر حق برشهر»

متن صحبت‌های نماینده باهمستان در نشست «طرح ترافیک از منظر حق برشهر»

هفدهمین گفتگوی اجتماعی «تهران امید دارد»

سروه مام‌قادری

در  ملاحظات اجتماعی طرح جدید ترافیک، بر عمومی‌سازی فضاهای شهری به عنوان یکی از جنبه‌های حق برشهر و تحقق امکان دسترسی عادلانه به فضاهای شهری در محدوده طرح به عنوان یکی از پیامد‌های ظرح جدید یاد شده است. این عمومی‌سازی به زعم این طرح با در اختیار گذاشتن امکان خرید طرح برای عموم، سعی در احقاق حق برشهر دارد. در حالی که استفاده از این مفهوم نیازمند روشن کردن مسئله حق برشهر است. به عبارت دیگر هر حقی را نمی‌توان حق برشهر برشمرد. حق برشهر نه فقط حق دسترسی به فضای شهری، یا حق بر شفافیت در مدیریت شهری و …، که فراتر از آن و دلالت بر حقی بر کلیت یک ساختار پیچیده دارد که هر کدام از حق‌های برشمرده می‌توانند در آن قرار گیرند. مفهوم حق برشهر به مجموعه‌ای از حقوق و نه حقوق منفرد اشاره دارد. به این ترتیب دادن هر حقی مشمول حق برشهر نخواهد شد.  همچنین با رویکرد حق برشهری می‌توان دیده نشدن حقوق افراد پیاده در طرح را مورد انتقاد قرار داد. و این مسئله را مطرح کرد که تحقق امکان دسترسی عادلانه به فضاهای شهری در محدوده طرح، با حمل و نقل عمومی تامین شود و نه با اجازه ورود ماشین به محدوده طرح.

همچنین در طرح ارائه شده که کلیات آن دیروز به تصویب شورای شهر رسیده است، محور اصلی طرح توزیع عادلانه مجوز ورود به طرح است و کاهش ترافیک و آلودگی هوا جزو نتایج طرح مطرح شده است. اما سوال اصلی اینجاست که هدف از طرح به راستی چیست؟ طرح ترافیک از سال ۵۹ در تهران اجرا شده است، اما گزارشی از تاثیر این طرح بر آلودگی هوا و یا ترافیک در این مدت در دسترس قرار نگرفته است، و این خود در ادعاهای طرح جدید شک برانگیز است. مطالعه دقیق و قرار دادن گزارش عملکرد جزییات طرح‌های قبلی برای عموم، می‌تواند در روشن کردن مسئله کمک کند.

شورای شهر این دوره با شعار شفافیت و شورای شیشه‌ای و شهرداری شیشه‌ای شروع به کار کرد. این رویکرد در مدیریت شهری می‌تواند راه‌گشای بسیاری از اشکالات قبلی باشد. اما نیازمند زیرساخت‌ها و برنامه‌ریزی برای این شفافیت است. یکی از انتظارات بجایی که اکنون از شهرداری وجود دارد، ارائه کامل گزارش‌ها و طرح‌های پیشنهادی خود به شورای شهر و به عموم مردم است. به این صورت هم زمینه مشارکت مردم برای شرکت در این شورا (با ارسال نظرات) فراهم می‌شود و هم زیر و بم طرح برای همه روشن می‌شود. همچنین ذی‌نفعان طرح و قراردادهای بسته شده برای اجرا کردن طرح باید شفاف باشد.

هم شورای شهر باید نسبت به چنین فرآیندی بتواند اعتراض کند و حق خود بداند که در تصویب کلیات این طرح زمان بیشتری داشته باشد، و هم مردم و نهاد‌های دیگر می‌توانند به برنامه‌ریزی‌های از بالا توسط شهرداری و بدون گرفتن مشارکت نهاد‌های مردمی انتقاد داشته باشند.

در همین خصوص انتقاد اصلی ما به این طرح شفاف نبودن طرح در بخش‌های زیر است:
۱. آیا برای این طرح پیوست‌های اجتماعی، فرهنگی و محیط زیستی است؟ اگر چنین است، چرا این پیوست‌ها منتشر نشده‌اند؟
۲. آیا از سمن‌های فعال در حوزه شهری در مراحل تدوین طرح استفاده شده است؟ خانم نژآدبهرام از جلساتی که با حضور سمن‌ها در کمیسیون محیط زیست و با حضور آقای پورسیدآقایی خبر دادند. سوال این است که کدام سمن‌ها؟ چرا نامی از آن‌ها برده نشده است؟ علت اهمیت این سوال در این است که ما به عنوان فعالان شهری، بتوانیم از سمن‌هایی که در این زمینه فعالیت کرده‌اند در خصوص طرحی توضیح بخواهیم.
۳. (مهمترین مسئله) چرا تمام درآمد حاصل از عوارض در طرح جدید به توسعه انسان‌محور منطقه مذکور اختصاص داده نمی‌شود؟ در توضیحات داده شده برای طرح از اختصاص «مازاد» درآمد طرح جدید در توسعه و نوسازی ناوگان حمل و نقل خبر داده شده. اما اولا جزئیات این ماجرا در طرح مشخص نشده است، و دوما، چرا فقط درآمد مازاد؟ از آن‌جا که هدف این طرح کاهش ترافیک ماشین در محدوده است، عوارض ورود ماشین به آن می‌تواند صرف زیرساخت‌های پیاده‌محور در محدوده طرح باشد. اما در طرح ارائه شده و منتشر شده که به ما رسیده است، هیج بخشی به پیاده و جزییات نحوه استفاده از درآمد طرح بیان نشده است.
۴. گزارشات ادعاهای طرح مبنی بر تاثیر بر آلودگی هوا و ترافیک، آیا در دسترس قرار خواهد گرفت؟

سوالات دیگری در مورد ادعای کاهش ترافیک و یا کاهش آلودگی هوا که بدون توضیح کافی و قانع‌کننده در طرح مطرح شده، نیز وجود دارد که توسط کارشناسان حوزه مربوطه به آن‌ها پرداخته می‌شود.

در انتها با توجه به شفاف نبودن طرح و نیز ناکامی تمامی طرح‌هایی که تا کنون به اجرا گذاشته شده‌اند، و با وجود تصویب کلیات طرح در شورا، پیشنهاد می‌کنیم
۱.  طرح به صورت شفاف با تمام پیوست‌های آن در اختیار عموم قرار گیرد.
۲. درآمد حاصل از طرح با بررسی بیشتری از سوی شورای شهر به زیرساخت‌های پیاده محور در محدوده طرح اختصاص یابد.
۳. مانند بسیاری از تجارب جهانی ذکر شده در خود طرح، این طرح به صورت موقت در یک بازه زمانی و با پارامترهای قابل سنجش تصویب شود، و بعد از این زمان، با سنجش مجدد کل طرح امکان تغییر و بهبود آن فراهم باشد و نظرات عموم مردم، سازمان‌های مردم‌نهاد و متخصصین حوزه شهری در تصویب مجدد آن بعد از دوره آزمایشی مورد استفاده قرار بگیرد، همچنان که در بسیاری از تجارب جهانی این امر صورت گرفته و حتی برخی طرح را بعد از دوره آزمایشی به رفراندوم عمومی گذاشته‌اند.
۴. شورا سازوکاری برای ارزیابی و ارایه گزارشاتی مبنی بر تاثیرات طرح بر آلودگی هوا و ترافیک به طرح اضافه کند تا زمینه نظارت بر اجرای طرح شفاف باشد و در اختیار عموم قرار گیرد.

۹ بهمن ۱۳۹۶

Connect with Me:

دیدگاه بگذارید

اولین نفر باشید

اطلاع از
avatar
/home/alitayeb/public_html/bahamestan.ir