متن صحبت‌های نماینده باهمستان در نشست «پیاده و شهر» – خانه گفتمان شهری

متن صحبت‌های نماینده باهمستان در نشست «پیاده و شهر»

خانه گفتمان شهری، ۱۴ شهریور ۹۷

محمدکریم آسایش

محمد کریم آسایش، عضو مجمع حق بر شهر باهمستان صحبتش را اینگونه آغاز کرد که ابتدا پرسشی می‌پرسم تا براساس پاسخ‌های آن، صحبتم را ادامه دهم و فقط گوینده نباشم و بشنوم. تجربه‌تان از پیاده‌روی در شهر چیست؟ با چه مسائل و موانعی مواجهه شدید؟ در واقع می‌خواهیم به تصویری دست یابیم که یکی از ساده ترین اتفاقات در شهر یعنی قدم زدن و پیاده رفتن در شهر چه وضعیتی در شهر تهران دارد؟

تجاربی که دوستان گفتند، مبنای فعالیت باهمستان بود یعنی مساله نابینایان و در کل معلولان برای تردد شهر، موضوع ناامنی زنان، دشواری‌هایی که همه افراد در پیاده‌روی در شهر دارند، آلودگی هوا، اینکه پیاده رو فقط کالبد و فیزیک آن نیست بلکه همان کتابفروشی است که بساط کرده و اشاره شد. مانند این جین جیکوبز که یک کنشگر شهری بود از این همین تجارب روزمره به عنوان یک روزنامه نگار شروع کرد و وقتی روایت آنچه وی در آمریکا با آن مواجه بود و با آن مبارزه کرد را برای مثال در فیلم«همشهری جین: مبارزه برای شهر» می‌بینیم، خیلی مشابهت دارد با شرایط ما، یعنی رابرت موزز می‌آمد بزرگراه می‌ساخت، محلات را خراب می‌کرد مانند نواب که تجربه‌اش را داشتیم. جیکوبز به عنوان روزنامه نگار از مشاهدات و دریافت‌هایش تبدیل می‌شود به کنشگر شهری و از بستر و دریچه این کنشها، نظریه ارائه می‌دهد و نظریه‌اش هم این است که ببینیم شهرها چگونه عمل می‌کنند و رمزگان شهری چیست و براساس آنها برنامه‌ریزی کنیم و طراحی کنیم.

باهمستان در واقع همه فعالیت‌هایش بر این مبنا است که ببیند مردم از فضای شهری چه تجربه‌ای دارند و با چه مساله‌ای روبرو هستند تا آنها را بیان کند و آنها را تبدیل به خواست‌هایی کند که بتوان از مدیریت شهری و مسئولین مطالبه شود. وی با بیان این نکته که نواب نمادی از تقدم خودرو بر انسان است که جراحی کرده است بدون آنکه پانسمانی صورت بگیرد و در روایت‌هایی که از محدوده نواب می‌بینیم برای مثال در فیلم«آنسوی بزرگراه» که درباره محله بریانک یکی از محلات محدوده نواب است، آنجا موضوع این است که آمده‌اند برای مقاوم‌سازی خانه‌ها اما چند بار در فیلم تکرار می‌شود که مردم می‌گویند مساله آنها دسترسی است که از آنها سلب شده است، به ذکر یکی از اولین فعالیت‌های این سازمان مردم نهاد با نام «کوچه بهتر» در محله سلسبیل جنوبی پرداخت که در واقع این محله در محدوده نواب است که جداره‌های پشتی دسترس‌پذیری شان قطع شده و سبب گسیخته شدن محلات شده است و فضاهای رها شده‌ای هستند که فضای عمومی ندارند، پیاده‌پذیری ندارند. در کوچه بهتر مساله پیاده از طریق طراحی پیاده رو نمادین و خط عابر مورد توجه قرارگرفت.

عضو مجمع حق بر شهر باهمستان همچنین به نرده‌کشی چهارراه ولیعصر که از نمادهایی است که مانع ایجاد کرده اشاره کرد بدون آنکه برای دسترسی معلولان فکری شود و اصولا چرا افراد باید به زیر بروند و مگر انسان‌ها حق حرکت حرکت امن، ایمن، سهل و پیوسته را در شهر ندارند؟ باهمستان در این زمینه به برگزاری دو نشست و راه‌اندازی یک کمپین اقدام کرد و همچنین رویداد «شهر بدون مانع» را در پارک دانشجو و در کنار نرده‌های چهارراه برگزار کرد تا در روز جهانی معلولان، نشان دهد مرکز شهر تهران برای معلولان دسترس‌پذیر نیست. موانع فیزیکی در پیاده‌رو یکی دیگر از این نمادهاست. بولاردهایی که ظاهرا برای ممانعت از تردد موتور گذاشته شدند اما موتورها تردد می‌کنند و فقط مانع حرکت معلولان است.

پل‌های عابر پیاده دیگر تصویر از تصاویر وضعیت پیاده در شهر تهران است. باهمستان در چند فعالیت به این مساله پرداخت و دلیلش این بود که پل عابر چند مساله را به یکدیگر پیوند می‌زند، یعنی هم معلولان به آن دسترسی ندارند حتی اگر پله برقی برای آن نصب شود، سالمندان برای استفاده از آن با مشکل مواجه هستند، یک تبلیغی شهرداری تهران داشت که یک پیرمرد یا پیرزنی از پله های پل عابر نامناسبی به زحمت بالا می‌رفتند و نوشته بود که «از بزرگترهایمان بیاموزیم»، معنای این چیست؟ آیا توهین آمیز نیست؟ اینکه به شهروندان بگوییم که حقوق شهروندی نداری و تنها موظف هستی اطاعت کنی و به هر شرایطی تن بدهی و این اسمش می‌شود فرهنگ شهروندی. زنان نیز در پل‌ها همانطور که به آزار زنان اشاره شد به دلیل بسته بودن جداره هایش با تبلیغات، با ناامنی مواجه هستند و مدیریت شهری، امنیت شهروندانش را به فروش گذاشته است.

در زمینه پل عابر باهمستان به اجرای یک تئاتر شورایی تحت عنوان «پل عابر چرا؟وقتی خطر هست!» در مراسم جشن تهران سال ۹۲ پرداخت. در آن زمان تبلیغی در شهرداری بود با عنوان «وقتی پل عابر هست، خطر چرا؟» که این تئاتر این تبلیغ را به پرسش کشید و نشان داد خطر در خود پل عابر است و با نمایش موقعیت‌های ساده‌ای که معلولان، زنان و کودکان با پل‌های عابر مواجه هستند و سپس مشارکت مردم برای گفتگو درباره موقعیت‌ها یا بازی آنها و تغییرشان، نقدها و راه‌حل‌های مردمی برای پل عابر را نشان داد.

دیگر فعالیت باهمستان در زمینه پل عابر، برگزاری نشست «پل‌های عابر و حق حرکت پیاده» بود که فعالان معلولان در نشست حضور یافتند، از جمله آنها علی صابری بود که در آن زمان در شورای شهر عضویت داشت و توسط ایشان بحث امکان تشکیل کمیته پیاده و دوچرخه که پیشنهاد مجمع حق بر شهر باهمستان بود، مطرح شد که اکنون می دانیم در کمیته TOD در قالب یک کارگروه زیرنظر شهربانو امانی شکل گرفته است. این کارگروه پیش از تشکیل در شورای شهر، با حمایت حجت نظری در ستاد حمایت و توان‌افزایی سازمان‌های مردم نهاد نیز به همراه گروه‌های مشارکت کننده در رویداد «شهر بدون مانع» شکل گرفته بود. فعالیت بعدی باهمستان در حوزه پل‌های عابر، بیانیه دعوت به نافرمانی مدنی «نه به پل های عابر در خیابان های شهری» بود که واکنشی بود به کلیپ سوریلند که بیانگر همان نگاهی بود که شهروندان را شهربند می‌خواست و بدون لحاظ حقوق شهروندی، اطاعت را در قالب فرهنگ شهروندی طلب می‌کرد.

در انتها باهمستان دو طرح نیز تحت عنوان «بازنگری گذرگاه‌های عابر پیاده» و طرح فوریتی «دسترس‌پذیری به گذرگاه‌های شهری» را جهت ایجاد پشتوانه‌های حقوقی مدون و منسجم برای حمایت از حقوق پیاده تدوین کرده است که به شورای شهر پیشنهاد می‌کند.

۱۴ شهریور ۹۷

Connect with Me:

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  
اطلاع از
3 روز تا مجمع عمومی سالیانه باهمستان. برای مشارکت در آن عضو شوید