گزارش نشست دهم از سلسله نشست های باهمستان/ حاشیه نشینی در شهرک نیایش (اسلام آباد)

 

دمادم. به گزارش معماری نیوز، محله اسلام‌آباد که با نام شهرک نیایش شناخته می‌شود یکی از محلات قدیمی تهران است که اهالی محله از سال ۱۳۴۶باخرید زمین‌های آن به صورت غیررسمی یا با سند رسمی اقدام به ساخت بنا کردند و این روند از سال ۱۳۵۸ تاکنون به تدریج در حاشیه شرقی مسیل اوین – درکه گسترش یافته است. این محله در گذشته در مجاورت محله ده ونک و در ارتباط کارکردی – ساختاری با آن قرار داشته است ولی به واسطه احداث بزرگراه چمران از این محله جدا شده و در سمت غربی بزرگراه و در منطقه ۲ شهرداری تهران قرار گرفته است.

محله اسلام‌آباد از دو بخش شمالی و جنوبی تشکیل شده که در طرفین بلوار مدیریت واقع شده‌اند. این دو محله از طریق مسیری که از زیر پل مدیریت عبور می‌کند با یکدیگر ارتباط دارند. مهم‌ترین ویژگی مشترک میان این دو بخش مسئله مالکیتی زمین‌ها و مداخلات گسترده شهرداری در آن‌ها است. در حال حاضر نیمی از املاک دارای قولنامه غیررسمی و یک سوم دارای مالکیت کامل عرصه و اعیان هستند.

در سال‌های اخیر شاهد اقدامات شهرداری منطقه ۲ شهر تهران در این محدوده به منظور پاکسازی این محله بوده‌ایم. براساس طرح‌جامع شهر تهران امتداد بزرگراه چمران به عنوان رورددره اوین – درکه درنظر گرفته شده و طرحی موضعی برای ساماندهی این محدوده تهیه شده است. مداخلات اخیر شهرداری با هدف (به بهانه) اجرایی کردن این طرح و تبدیل این محدوده به فضای سبز صورت گرفت است.

شهرداری منطقه ۲ شهر تهران (با مدیریت عابد ملکی) و با استناد به این طرح، به تملک زمین‌های این محدوده پرداخت و این تملک‌ها مسائل متعددی را برای ساکنان حتی در شب‌های منتهی به سال نو ایجاد کرد. چراکه شهرداری با لودر قصد تخریب خانه‌های ابتدای شهرک را داشت تا ترس و واهمه در بین اهالی ایجاد شود و در نتیجه آن، فروش خانه‌ها با قیمتی که شهرداری تعیین کرده بود، صورت پذیرد.

این حادثه با وحدت و همدلی اهالی که مانع ادامه کار لودر و ماموران شهرداری شدن به پایان رسید. اما کماکان تشویش و بلاتکلیفی از مسائل آزاردهنده روزمرگی‌های اهالی شده و اگر حمایت و تاثیرگزاری چند خانواده از خانواده‌های شهدا که بیش از سی سال از ساکنان و معتمدان محل بودند، همراه خواست عمومی نبود چه بسا شهرداری تا کنون در پیشبرد اهداف خود موفق می‌شد.

علاوه بر شرایط تعریف شده، وضعیت تملک قطعات نیز ناعادلانه و بدون توجه به شرایط اجتماعی – اقتصادی ساکنان است. نکته قابل تامل دیگر در این میان، صدور مجوز ساخت‌وسازهای بلندمرتبه و گسترده در بالادست محله اسلام‌آباد است که موجبات تردید در حسن نیت شهرداری این منطقه را فراهم می‌آورد.

همانطور که عنوان شد، مداخلات و تملک‌های شهرداری مسائل متعددی را برای ساکنان محله اسلام‌آباد ایجاد کرد. ناامنی و بروز ناهنجاری‌های اجتماعی در فضاهای غیرقابل دفاع ایجاد شده در محله، جلوگیری از بهسازی محله و نوسازی خانه‌ها توسط ساکنان و عدم تعیین تکلیف املاک آن‌ها، عدم ارائه خدمات موردنیاز محله و تغییر کاربری خدمات موجود و … از مهم‌ترین مسائل پیش‌روی ساکنان اسلام‌آباد است.

یکی دیگر از مسائل مطرح شده از سوی ساکنان که موجبات ایجاد فشار روانی برای آنان شده است اطلاق واژه‌هایی چون خلافکار و اوباش به آن‌ها در راستای مخدوش نمودن اذهان عمومی شهروندان نسبت به این محل است. این درحالی است که اغلب ساکنان از افرادشریف جامعه و قدیمی محله هستند که به مشاغل کارمندی و کارگری اشتغال دارند.

در زمینه تامین خدمات نیز شهرداری نه تنها کمکی به اهالی محله نمی‌کند بلکه بدون توجه به شرایط محله خدمات موجود در آن را نیز از بین می‌برد. برای مثال می‌توان به مدرسه محله اشاره کرد که زمین آن توسط فرد خیری برای ساخت مدرسه و مسجد اهدا شده بود و در این زمین اهدایی ساکنان با هزینه و دسترنج خود اقدام به ساخت مسجد و مدرسه کردند اما در حال حاضر از سوی شهرداری و به صورت غیرقانونی تغییر کاربری یافته و تبدیل به اداره حریم منطقه ۲ شده است و همین موضوع علاوه بر بیکاری معلمانی که آنجا شاغل بودند باعث رنجش خاطر مردم شده و از طرفی دانش آموزان مجبورند مسیر طولانی را برای رفتن به مدرسه و ناملایمتی ها را برای ثبت نام در مدارس محلات دیگر تحمل کنند.

همه این مشکلات در یکی از محلات قدیمی شهر تهران که با ناکارآمدی مسئولان درگیر مسائل بافت فرسوده و حاشیه‌نشینی شده و در ضمن آن تعلق خاطر ساکنان به محل سکونتشان باب گفت‌وگویی بود که باهمستان روز دوشنبه بعد از سه ماه حضور در محل، ارتباط با اهالی، معتمدان و اعضا شورایاری برای رساندن صحبت‌های مستقیم مردم به گوش مسئولان و پیگیری مطالباتشان از نهادهای مربوطه و قانونی ایجاد کرد. به این ترتیب خواسته‌های اصلی شهروندان محله تعیین تکلیف و اعطای مجوز ساخت به بناهای شهرک یا اختصاص بخشی از زمین‌های شهرک برای تجمیع ساختمان‌ها در آن و یا درغیر این صورت خرید بناهای شهرک به قیمت روز و به قیمت بناهای اطراف شهرک نیایش است.

گفتنی است که اهالی آگاه محله اسلام‌آباد تاکنون اقدامات متعددی برای رفع مشکلات محله و رساندن معضلات و خواسته‌های خود به گوش مقامات رسمی کشور و مدیریت شهری داشته‌اند ولی این تلاش‌ها تا به امروز بی‌نتیجه مانده است و هیچ یک از نهادهای مذکور نتوانسته‌اند اقدام مقتضی را برای این محله در پیش گیرند. با این وجود ساکنان این محله دست از تلاش‌های خود بر نمی‌دارند و همچنان پیگیر مطالبات برحق خود هستند.

پس از برگزاری این نشست مدنی با توجه به استقبال و اعتماد مردم و حضور موثر کارشناسانی که از شرکت عمران و بهسازی و شورای‌عالی معماری و شهرسازی وزارت راه و شهرسازی در کنار مردم بودند، باهمستان به عنوان یک سازمان مردم نهاد بر آن است گزارش این نشست و گفت‌وگوی مردمی را به سمع مدیران و مسئولان مربوطه برساند و در پیگیری حقوق به حق ساکنان شهرک نیایش(اسلام آباد) آن‌ها را همراهی کند.

Connect with Me:

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  
اطلاع از